Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

03/10/2026 07:46

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Thời kỳ từ tháng 12/2026 đến tháng 2/2027, trạng thái này tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh với xác suất 93%. Thời điểm xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn trên diện rộng do ảnh hưởng của El Nino sẽ bắt đầu từ đầu mùa khô tháng 11/2026 đến khoảng tháng 5/2027 ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cao nguyên Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và kéo dài đến hết tháng 8/2027 ở khu vực Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ.

Cơ quan khí tượng thủy văn nhận định, El Nino có thể xảy ra hai kịch bản là rủi ro cao và rủi ro rất cao. Vì vậy, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đã tính toán, đánh giá nếu xảy ra kịch bản rủi ro rất cao, nguồn nước về Đồng bằng sông Cửu Long thấp hơn trung bình nhiều năm sẽ có nguy cơ ảnh hưởng đến khoảng 85.800 héc-ta diện tích lúa đông xuân năm 2026-2027 và khoảng 120.000 héc-ta diện tích lúa-tôm, 45.000 héc-ta cây ăn quả, nhất là vùng ven biển.

Cũng với kịch bản này, lượng mưa vụ đông xuân tại khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có khả năng thiếu hụt từ 20 đến 40% so với trung bình nhiều năm, làm ảnh hưởng từ 25.000 đến 50.000 héc-ta cây trồng. Còn vụ hè thu năm 2027, đợt cao điểm nguy cơ hạn hán, thiếu nước sẽ xảy ra từ tháng 6 đến tháng 8 với khoảng 90.000-120.000 héc-ta diện tích cây trồng bị ảnh hưởng.

Đối với vùng cao nguyên Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ, hạn hán chủ yếu ảnh hưởng các diện tích nằm ngoài công trình thủy lợi. Tuy nhiên, diện tích này lại rất lớn, chiếm hơn 70% tổng diện tích canh tác nông nghiệp ở khu vực này. Với kịch bản rủi ro rất cao, lượng mưa cho vụ đông xuân 2026-2027 khả năng thiếu hụt từ 20 đến 40%, nguy cơ có khoảng 135.000 đến 190.000 héc-ta chủ yếu là cây lâu năm bị ảnh hưởng.

Ngoài ra, El Nino sẽ tác động mạnh đến việc cung cấp nước sinh hoạt cho Nhân dân. Với kịch bản rủi ro rất cao, vùng Đồng bằng sông Cửu Long dự kiến có khoảng 107.000 hộ dân có nguy cơ bị ảnh hưởng; khu vực Bắc Trung Bộ và duyên hải Nam Trung Bộ có khoảng 92.830 hộ dân bị ảnh hưởng do nguồn nước cấp suy kiệt, lượng trữ nước ở các gia đình không đủ khi hạn hán kéo dài; vùng cao nguyên Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ dự kiến khoảng 54.740 hộ dân có nguy cơ thiếu nước sinh hoạt.

Nhằm sớm chuẩn bị các giải pháp ứng phó tác động của El Nino, các địa phương cần xây dựng, cập nhật phương án, kế hoạch phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn mùa khô năm 2026-2027 theo kịch bản rủi ro rất cao; xác định đầy đủ, chi tiết nguy cơ tác động của hạn hán, xâm nhập mặn đến sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt nông thôn...

Các địa phương cần tích nước hợp lý ở các hồ chứa thủy lợi, thủy điện trong mùa mưa năm 2026 nhưng phải bảo đảm an toàn; cân đối khả năng cung cấp nguồn nước sinh hoạt tới từng hộ, thôn, xã ở các vùng thường xuyên thiếu nước sinh hoạt; khuyến khích Nhân dân chuẩn bị trang thiết bị phục vụ cấp và trữ nước tại gia đình ở những khu vực bị hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn. Mặt khác, vụ đông xuân năm 2026-2027 cần được ưu tiên đẩy sớm tại các khu vực có nguy cơ xâm nhập mặn đến sớm…

Theo NGUYÊN PHÚC/Nhân dân