Bảo vệ thông tin trước thách thức từ AI và điện toán lượng tử

Trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán lượng tử đặt ra những thách thức mới đối với bảo vệ dữ liệu và an toàn hệ thống thông tin. Tại VCRIS 2026, các nhà khoa học trao đổi giải pháp mật mã, bảo vệ quyền riêng tư và kiểm chứng công nghệ bảo mật trước những nguy cơ này.

29/10/2026 21:32

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban Tổ chức phát biểu khai mạc VCRIS 2026. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Sáng 29/10, tại Hà Nội, Hội thảo khoa học quốc tế lần thứ III về Mật mã và An toàn thông tin (VCRIS 2026) khai mạc tại Học viện Kỹ thuật mật mã. Diễn ra trong 2 ngày (29 và 30/10), Hội thảo do Học viện chủ trì tổ chức dưới sự chỉ đạo của Ban Cơ yếu Chính phủ, phối hợp Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán, Câu lạc bộ các Khoa-Trường-Viện Công nghệ thông tin-Truyền thông Việt Nam (FISU Việt Nam) và Tạp chí An toàn thông tin. Sự kiện có sự tham dự của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia và đại biểu trong nước, quốc tế.

Các đại biểu tham dự VCRIS 2026. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Nghiên cứu giải pháp bảo vệ dữ liệu và an toàn AI

Phát biểu khai mạc VCRIS 2026, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hiếu Minh, Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban tổ chức nhấn mạnh vai trò thiết yếu của mật mã trong bảo vệ thông tin, bảo đảm an toàn giao dịch dữ liệu và củng cố niềm tin vào các dịch vụ số.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Minh Hà, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán phát biểu chào mừng tại phiên khai mạc VCRIS 2026. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Qua ba kỳ tổ chức, Học viện Kỹ thuật mật mã đã góp phần xây dựng VCRIS thành diễn đàn khoa học quốc tế, thúc đẩy kết nối nghiên cứu và hợp tác chuyên môn, đóng góp vào nhiệm vụ bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng. Sự xuất hiện của những công nghệ mới đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, đổi mới trong lĩnh vực mật mã và an toàn thông tin, nhằm bảo vệ quyền riêng tư, duy trì tính an toàn, tin cậy của các hệ thống số.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thu Lâm, Trưởng Ban Chương trình hội thảo trình bày báo cáo khoa học tại VCRIS 2026. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thu Lâm, giảng viên Học viện Kỹ thuật mật mã, Trưởng Ban Chương trình hội thảo trình bày báo cáo khoa học, giới thiệu nội dung và các hướng nghiên cứu của VCRIS 2026. Theo ông, hai vấn đề nổi bật tại VCRIS năm nay là tác động của AI đối với an toàn thông tin và sự phát triển của công nghệ lượng tử, nhất là mật mã hậu lượng tử. Các nguy cơ mất an toàn thông tin đã tồn tại từ lâu, nhưng cách thức tấn công đang thay đổi cùng với sự phát triển của công nghệ.

Bảo vệ quyền riêng tư trong AI cũng là nội dung báo cáo của Giáo sư Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc). Báo cáo tập trung vào những câu hỏi: thông tin nào được bảo vệ, thông tin nào vẫn có thể bị tiết lộ và làm thế nào kiểm chứng hệ thống thực hiện đúng các cam kết an toàn. Các vấn đề được tiếp cận thông qua nghiên cứu về suy luận AI và học liên kết có bảo vệ quyền riêng tư.

Giáo sư Hyung Tae Lee, Đại học Chung-Ang (Hàn Quốc) trình bày về bảo vệ quyền riêng tư trong AI. Ảnh: Học viện Kỹ thuật mật mã

Từ nghiên cứu mật mã đến ứng dụng

Cùng với AI, sự phát triển của điện toán lượng tử thúc đẩy nghiên cứu các phương pháp mật mã có khả năng bảo vệ thông tin trước những nguy cơ mới. Tại VCRIS 2026, mật mã hậu lượng tử là một trong những hướng nghiên cứu được quan tâm. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thu Lâm cho biết, các thuật toán và giải pháp mới cần được cộng đồng khoa học kiểm chứng tính an toàn, thử nghiệm khả năng ứng dụng trước khi triển khai rộng rãi.

Theo chương trình, Giáo sư Anupam Chattopadhyay, Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore) giới thiệu những tiến bộ của điện toán lượng tử, nguy cơ đối với mật mã khóa công khai và hướng chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử. Báo cáo đồng thời đề cập những thách thức trong thiết kế hệ thống lượng tử và triển khai các giải pháp bảo mật trước nguy cơ từ công nghệ này.

Báo cáo mời của Tiến sĩ Sergey Dmitrievich Erokhin, Hiệu trưởng Đại học Kỹ thuật Thông tin liên lạc và Tin học Moskva (Liên bang Nga) đề cập phát triển hạ tầng truyền thông lượng tử, các hướng nghiên cứu triển vọng và đào tạo nhân lực gắn với nghiên cứu, thực hành trên hạ tầng thực tế.

Trưng bày các giải pháp công nghệ bên lề sự kiện. Ảnh: TRÀ MY

Cùng với trao đổi học thuật, hội thảo có phần trình diễn công nghệ phân phối khóa lượng tử (QKD) do ông Aleksandr Priiutov và ông Igor Pavlov, đại diện Công ty QRate (Liên bang Nga) thực hiện. Hoạt động minh họa cách hai đầu cuối thiết lập khóa mật mã chung qua kênh truyền lượng tử, giúp đại biểu tiếp cận trực quan với một hướng ứng dụng công nghệ lượng tử trong bảo vệ thông tin. Công nghệ QKD khai thác các nguyên lý của cơ học lượng tử nhằm phát hiện nguy cơ nghe lén trên kênh lượng tử. Phần trình diễn gợi mở khả năng ứng dụng công nghệ này trong bảo vệ hạ tầng thông tin trọng yếu và các hệ thống truyền thông có yêu cầu bảo mật cao.

Công ty cổ phần Công nghệ MITAS Hà Nội phối hợp Keysight giới thiệu các giải pháp kiểm thử bảo mật phần cứng, phân tích kênh kề, tiêm lỗi, kiểm thử mật mã hậu lượng tử, đánh giá an ninh mạng và hạ tầng AI. Các nội dung này bổ sung góc nhìn thực tiễn về kiểm chứng, đánh giá mức độ an toàn của thiết bị và hệ thống công nghệ mới.

Tại lễ khai mạc, Ban tổ chức cũng trao cờ luân lưu đăng cai VCRIS 2027 cho Đại học Đà Nẵng với hai đơn vị đảm nhiệm tổ chức là Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt-Anh và Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến.

Thông qua các phiên báo cáo và hoạt động trình diễn, VCRIS 2026 tạo điều kiện để các nhóm nghiên cứu trao đổi phương pháp, tìm kiếm đối tác và thảo luận khả năng ứng dụng. Đây cũng là cơ hội để các nhà nghiên cứu trẻ, nghiên cứu sinh, học viên và sinh viên tiếp cận những hướng nghiên cứu mới trong lĩnh vực mật mã, an toàn thông tin.

TIN LIÊN QUAN