Bệnh dịch hạch nguy hiểm đến mức nào?

Bệnh dịch hạch, một bệnh nhiễm khuẩn hiếm gặp nổi tiếng vì đã giết chết hàng chục triệu người ở châu Âu vào thế kỷ 14, chưa bao giờ biến mất hoàn toàn. Ngày nay, bệnh có thể được điều trị bằng thuốc kháng sinh.

08/10/2026 12:39

Ảnh minh hoạ. Nguồn: AI

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kể từ những năm 1990, hầu hết các ca bệnh ở người được ghi nhận tại châu Phi, đặc biệt là ở Cộng hòa Dân chủ Congo và Madagascar.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), trung bình mỗi năm có khoảng 7 ca mắc bệnh ở người tại Mỹ, chủ yếu xảy ra ở các khu vực nông thôn miền Tây nước Mỹ.

Gần đây, một nhân viên tại viện nghiên cứu về bệnh dịch hạch ở Siberia đã tử vong vì viêm phổi. Vụ việc đã khiến giới chức Nga lo ngại sau khi một số báo cáo truyền thông chưa được xác nhận cho rằng người phụ nữ này có thể đã tử vong vì bệnh dịch hạch thể phổi.

Nhà chức trách Nga cho biết kết quả xét nghiệm không cho thấy bằng chứng nhiễm bệnh dịch hạch, nhưng viện nghiên cứu đã được cách ly.

Các chuyên gia cho rằng mọi người thường nghĩ bệnh dịch hạch đã biến mất, và đó là thứ từng xảy ra cách đây 500 năm. Nhưng không phải vậy, loại bệnh này vẫn tồn tại trong cuộc sống.

Bệnh dịch hạch có thể tấn công hạch bạch huyết, phổi và máu

Người dân ở Siberia đã tử vong vì bệnh dịch hạch ít nhất 5.500 năm. Bằng chứng sớm nhất về một dạng của căn bệnh này được tìm thấy trong răng của những người săn bắt, hái lượm cổ đại sống ở phía bắc khu vực hồ Baikal.

Dịch hạch thể phổi và dạng bệnh dịch hạch quen thuộc hơn là dịch hạch thể hạch đều do cùng một loại vi khuẩn gây ra, có tên là Yersinia pestis. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên ở các loài gặm nhấm như chó đồng cỏ và chuột. Bọ chét nhảy từ những con vật bị nhiễm bệnh sang người và cắn người có thể truyền bệnh.

Dịch hạch thể hạch là dạng nhiễm bệnh phổ biến nhất. Bệnh gây ra tình trạng sưng đau các hạch bạch huyết, thường xuất hiện ở bẹn, nách và cổ. Những hạch sưng này được gọi là buboes (hạch viêm/sưng do dịch hạch).

Theo Cleveland Clinic, các triệu chứng khác bao gồm sốt cao đột ngột, rét run, đau đầu và đau ở bụng, chân và tay. Có hai dạng dịch hạch khác: dịch hạch thể phổi, có thể xảy ra khi hít phải vi khuẩn và gây nhiễm trùng phổi; và dịch hạch thể nhiễm khuẩn huyết xảy ra khi vi khuẩn xâm nhập vào máu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), cả hai đều có thể gây tử vong nếu không được điều trị sớm.

Nếu không được điều trị, dịch hạch thể hạch thường có thể tiến triển thành một trong hai dạng còn lại.

Bệnh dịch hạch có thể lây qua bọ chét hoặc dịch cơ thể

Ngoài việc bị bọ chét nhiễm bệnh cắn, con người cũng có thể mắc dịch hạch khi tiếp xúc với dịch cơ thể của động vật bị nhiễm bệnh. Vì vậy, các chuyên gia y tế khuyến cáo nên đặc biệt cẩn thận khi xử lý những động vật bị bệnh hoặc đã chết.

Bệnh dịch hạch chưa bao giờ được xóa sổ hoàn toàn, nhưng con người ngày càng có khả năng ngăn chặn sự lây lan và điều trị bệnh ở người. Nếu được điều trị sớm bằng thuốc kháng sinh, bệnh dịch hạch có thể được chữa khỏi. Điều quan trọng là phải đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt, nếu không, bệnh có thể gây tử vong.

Hiện có vaccine phòng dịch hạch, nhưng WHO chỉ khuyến nghị sử dụng cho những người có nguy cơ nhiễm bệnh cao, chẳng hạn như nhân viên phòng thí nghiệm và nhân viên y tế. Chưa có bằng chứng đủ mạnh cho thấy vaccine có hiệu quả đối với dịch hạch thể phổi.

Theo MINH DƯƠNG/baovanhoa.vn