Sự phát triển nhanh của các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cục diện thị trường phim ngắn Trung Quốc. Theo số liệu đài CNA dẫn lại, chỉ riêng trong quý I, khoảng 122.000 trong tổng số 128.000 phim ngắn phát hành tại nước này là sản phẩm do AI tạo ra, chiếm hơn 95% tổng số tác phẩm mới. Hệ quả là nhiều diễn viên mất dần cơ hội việc làm, trong đó có Xu Peng.
Từ lịch quay 15-16 tiếng mỗi ngày đến chiếc xe điện ở chợ quê
Xu Peng, nam diễn viên 30 tuổi tốt nghiệp Học viện Hý kịch Trung ương Trung Quốc, chuyên đảm nhận các vai 'tổng tài' lạnh lùng trong các phim ngắn năm 2025. Thời kỳ đỉnh cao, anh kín lịch quay 15-16 tiếng mỗi ngày.
Tuy nhiên, lịch trình dày đặc ấy dần thưa đi rồi không còn vai diễn. Sau khi hoàn thành dự án cuối cùng vào đầu năm, anh rời phim trường Hoành Điếm (tỉnh Chiết Giang) để trở về quê nhà ở vùng nông thôn Sơn Đông, lái xe điện phụ giúp gia đình bán rau ngoài chợ.
![]()
Từ đóng phim 15 tiếng/ngày, Xu Peng không còn vai và phải quay về quê nhà bán rau kiếm sống. Ảnh: Weibo
Xu Peng chỉ là một trong số nhiều trường hợp của ngành công nghiệp giải trí chịu tác động từ công nghệ mới.
AI đi vào dây chuyền phim ngắn: nhanh hơn, rẻ hơn, ít rủi ro hơn
AI hiện tham gia vào hầu hết các công đoạn sản xuất, từ tạo kịch bản, dựng hình nhân vật đến hậu kỳ biên tập. Nhờ vậy, thời gian đóng máy rút xuống chỉ còn vài ngày, với chi phí thấp hơn đáng kể so với đoàn phim người thật.
Bên cạnh đó, các đơn vị sản xuất có thể điều chỉnh biểu cảm, cử chỉ của diễn viên AI thông qua câu lệnh. Cách làm này hạn chế nhu cầu quay lại nhiều lần và loại bỏ rủi ro vướng bê bối đời tư của diễn viên.
Những con số phác họa quy mô của cú chuyển dịch
Làn sóng sản xuất tự động hóa đã ảnh hưởng trực tiếp đến gần hai triệu việc làm xuyên suốt chuỗi cung ứng phim ngắn. Các số liệu chính được nêu trong nguồn tin gồm:
| Chỉ số |
Số liệu |
| Phim ngắn phát hành tại Trung Quốc trong quý I |
128.000 |
| Phim ngắn do AI tạo ra |
Khoảng 122.000 (hơn 95%) |
| Việc làm chịu ảnh hưởng trong chuỗi cung ứng |
Gần hai triệu |
| Thù lao từng có của diễn viên hàng đầu |
20.000 NDT/ngày (hơn 77 triệu đồng) |
| Mức thù lao hiện nay, nhiều người vẫn khó tìm được việc |
1.200 NDT/ngày (hơn 4 triệu đồng) |
| Quy mô thị trường phim ngắn AI năm 2026 (ước tính của Viện Nghiên cứu DataEye) |
Có thể vượt 40 tỷ NDT, tăng khoảng 138% so với năm 2025 |
Sự dịch chuyển ngân sách khiến cơ hội của các diễn viên trẻ bị thu hẹp. Li Xiaolong, sinh viên Học viện Hý kịch Thượng Hải kiêm diễn viên phim ngắn, cho biết nhiều đồng nghiệp tại Hoành Điếm đã bỏ nghề hoặc chuyển sang làm nhân viên hóa trang tại các điểm du lịch. Ngay cả vai quần chúng hoặc vai phụ quay theo ngày với thù lao hơn 1.000 NDT cũng trở nên khan hiếm, nhất là với người chưa có lượng người theo dõi lớn.
Diễn viên ảo lấn sân sang quảng cáo: trường hợp Fang Taozi
Không dừng ở các tác phẩm hư cấu, diễn viên kỹ thuật số còn lấn sân sang quảng cáo và đại diện thương hiệu. Nhân vật AI Fang Taozi (Phương Đào Tử) thu hút hơn 510.000 người theo dõi trên Douyin sau khi xuất hiện trong phim ngắn The Laid-off Girl.
Trên nền tảng tiếp thị Xingtu, giá niêm yết cho mỗi video quảng cáo có nhân vật ảo này dao động từ 168.000 đến 258.000 NDT. Mức giá đó cao hơn thù lao của nhiều nhà sáng tạo nội dung bậc trung bằng xương bằng thịt.
Giới hạn về chiều sâu cảm xúc và rào cản pháp lý
Dù vậy, giới chuyên môn cho rằng công nghệ tạo hình kỹ thuật số vẫn còn hạn chế về chiều sâu. Theo Li Xiaolong, diễn xuất thực tế là quá trình 'diễn viên diễn tả đời sống con người cho khán giả', đòi hỏi nghiên cứu bối cảnh và bộc lộ tiến trình cảm xúc. Trong khi đó, các mô hình tạo sinh thường chỉ đưa ra kết quả trực diện tức thì, thiếu sự tự nhiên và tinh tế.
Vì thế, các loại hình sân khấu như kịch nói hay nhạc kịch được đánh giá ít chịu tác động hơn nhờ tính tương tác trực tiếp với khán giả.
Ngoài ra, việc thương mại hóa diễn viên AI còn đối mặt với rào cản pháp lý và niềm tin của người tiêu dùng. Các vấn đề được nhắc đến gồm quy định dán nhãn nội dung ảo, quyền bảo vệ hình ảnh và nguy cơ quảng cáo sai sự thật.
Có thể thấy, câu chuyện của Xu Peng phản ánh một thay đổi mang tính cấu trúc của ngành phim ngắn Trung Quốc: AI giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian sản xuất, nhưng đồng thời thu hẹp nhanh cơ hội của diễn viên, đặc biệt là những người mới vào nghề.