Phụ nữ thừa cân, ít vận động cần lưu ý nguy cơ huyết khối khi dùng thuốc tránh thai

Từ một trường hợp người phụ nữ 36 tuổi bị huyết khối tĩnh mạch sâu biến chứng thuyên tắc phổi, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo việc tự sử dụng thuốc tránh thai nội tiết khi có các yếu tố nguy cơ như thừa cân, ít vận động có thể làm gia tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

13/10/2026 22:02

(Ảnh minh họa do AI thiết kế)

Ngày 13/10, Bệnh viện Bạch Mai thông tin về trường hợp người phụ nữ 36 tuổi nhập viện do huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi sau thời gian dài tự sử dụng thuốc tránh thai.

Theo khai thác bệnh sử, người bệnh đã tự dùng thuốc tránh thai trong khoảng 10 tháng. Khoảng một tuần trước khi nhập viện, chị bắt đầu xuất hiện tình trạng sưng đau bắp chân phải, đau tức khi đi lại.

Tuy nhiên, thay vì đến cơ sở y tế kiểm tra, người bệnh tự xoa dầu nóng và mát-xa tại nhà với mong muốn giảm đau.

Ba ngày trước khi nhập viện, chị bất ngờ xuất hiện khó thở, đau ngực, tim đập nhanh. Gia đình lập tức đưa người bệnh đến bệnh viện cấp cứu.

Qua thăm khám và khai thác tiền sử, các bác sĩ ghi nhận người bệnh làm công việc văn phòng, ít vận động và thừa cân, với chỉ số khối cơ thể là 26.

Kết quả chẩn đoán xác định người bệnh bị huyết khối tĩnh mạch sâu chi dưới, biến chứng thuyên tắc phổi do cục máu đông di chuyển lên phổi.

Sau ba ngày điều trị, tình trạng sức khỏe của người bệnh dần ổn định.

Theo các chuyên gia, trường hợp này cho thấy nguy cơ huyết khối cần được đặc biệt lưu ý ở những phụ nữ tự sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, nhất là khi có thêm các yếu tố như thừa cân và ít vận động.

Một số loại thuốc tránh thai phối hợp chứa estrogen và progestin có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông do tác động đến hệ thống đông máu của cơ thể.

Mặc dù nguy cơ này nhìn chung vẫn thấp ở phần lớn phụ nữ khỏe mạnh, khả năng xảy ra huyết khối có thể tăng khi người sử dụng thuốc đồng thời có những yếu tố nguy cơ khác.

Các yếu tố cần lưu ý gồm hút thuốc lá, thừa cân hoặc béo phì, ít vận động kéo dài, tiền sử huyết khối của bản thân hoặc gia đình, một số rối loạn đông máu, đau nửa đầu có tiền triệu và giai đoạn sau sinh.

Vì vậy, phụ nữ không nên tự mua thuốc tránh thai theo quảng cáo, lời mách bảo hoặc sử dụng chung đơn thuốc với người khác. Trước khi dùng thuốc tránh thai nội tiết, cần được nhân viên y tế tư vấn, đánh giá tiền sử bệnh và lựa chọn phương pháp phù hợp.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai, huyết khối tĩnh mạch sâu thường xuất hiện ở chân, với những biểu hiện như sưng, đau, căng tức một bên chân, vùng da có thể nóng đỏ hoặc đổi màu.

Điều nguy hiểm là cục máu đông có thể di chuyển theo dòng máu đến phổi, gây thuyên tắc phổi. Đây là biến chứng nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Các dấu hiệu cảnh báo thuyên tắc phổi gồm khó thở đột ngột, đau ngực, tim đập nhanh, choáng hoặc ho ra máu.

Khi xuất hiện những biểu hiện này, người bệnh cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Đặc biệt, nếu đột ngột khó thở hoặc đau ngực, cần gọi cấp cứu ngay.

Các bác sĩ cũng lưu ý, không nên xoa bóp, mát-xa hoặc chườm nóng lên vùng chân đang sưng đau nghi do huyết khối. Việc tự xử trí tại nhà có thể khiến người bệnh chậm trễ tiếp cận các biện pháp chẩn đoán và điều trị cần thiết.

Để hạn chế nguy cơ huyết khối khi sử dụng thuốc tránh thai, phụ nữ cần chủ động thăm khám, thông báo với bác sĩ về tiền sử huyết khối, bệnh tim mạch, đột quỵ, đau nửa đầu cũng như các bệnh lý liên quan trong gia đình.

Đối với phụ nữ trên 35 tuổi có hút thuốc lá, việc sử dụng thuốc tránh thai chứa estrogen cần được đặc biệt lưu ý và trao đổi với bác sĩ để lựa chọn biện pháp phù hợp.

Bên cạnh đó, duy trì vận động thường xuyên là biện pháp quan trọng giúp hạn chế tình trạng ứ trệ tuần hoàn. Những người làm việc văn phòng, phải ngồi lâu nên thường xuyên đứng dậy đi lại, co duỗi chân. Khi di chuyển đường dài bằng ô-tô hoặc máy bay, cần vận động chân phù hợp và uống đủ nước.

Phụ nữ đang sử dụng thuốc tránh thai cũng cần thông báo với bác sĩ nếu chuẩn bị phẫu thuật hoặc phải nằm bất động kéo dài để được đánh giá nguy cơ huyết khối.

Trường hợp lo ngại tác dụng phụ của thuốc, người sử dụng không nên tự ý thay đổi mà cần trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phương pháp tránh thai thay thế.

Các chuyên gia nhấn mạnh, thuốc tránh thai vẫn là biện pháp hiệu quả khi được lựa chọn và sử dụng phù hợp. Điều quan trọng là đánh giá các yếu tố nguy cơ trước khi dùng thuốc, tuân thủ hướng dẫn chuyên môn và không chủ quan trước những dấu hiệu bất thường.

Nhân Ngày Thế giới phòng, chống huyết khối 13/10, các bác sĩ khuyến cáo phụ nữ cần nâng cao nhận thức về nguy cơ hình thành cục máu đông, đặc biệt khi sử dụng thuốc tránh thai nội tiết. Việc nhận biết sớm tình trạng sưng đau một bên chân, khó thở hoặc đau ngực đột ngột có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện và xử trí kịp thời các biến chứng nguy hiểm.

Theo THIÊN LAM/Nhân dân