Tập trung kiểm tra các đơn vị có dấu hiệu vi phạm, chậm đóng kéo dài
Ngày 27/10, thông tin từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2026, qua kiểm tra, cơ quan bảo hiểm xã hội đã thu hồi gần 433 tỷ đồng tiền chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, yêu cầu đăng ký tham gia hoặc đóng bổ sung cho 60.710 lao động, với số tiền phải truy đóng hơn 222,2 tỷ đồng.
Theo đó, trong 9 tháng đầu năm 2026, hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã kiểm tra tại 7.151 đơn vị, gồm kiểm tra chuyên ngành tại 6.670 đơn vị và kiểm tra việc thực hiện hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại 481 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
![]()
Trong những tháng cuối năm 2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.
Để xác định đúng đối tượng cần kiểm tra, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã rà soát dữ liệu quản lý, khoanh vùng và phân tích dấu hiệu vi phạm. Trọng tâm là các đơn vị có nguy cơ vi phạm về đối tượng, mức đóng; đơn vị chậm đóng, trốn đóng; cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế có chi phí gia tăng bất thường. Việc phân tích dữ liệu giúp xác định trọng tâm kiểm tra, tập trung vào các đơn vị có dấu hiệu vi phạm.
Đối với nhóm đơn vị chậm đóng kéo dài, cơ quan bảo hiểm xã hội đã kiểm tra chuyên đề tại 1.399 đơn vị chậm đóng trên 6 tháng, thu hồi trên 114 tỷ đồng; lập biên bản và xử phạt vi phạm hành chính đối với 249 đơn vị, với tổng số tiền phạt hơn 2 tỷ đồng. Sau kiểm tra, việc theo dõi, đôn đốc khắc phục tiếp tục được thực hiện để thúc đẩy doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ đóng.
Đẩy mạnh kiểm tra từ xa, ngăn ngừa chi trả sai quy định
Cùng với việc lựa chọn đối tượng theo dấu hiệu rủi ro, cơ quan Bảo hiểm xã hội kết hợp kiểm tra trực tiếp với kiểm tra từ xa. Trong 9 tháng đầu năm, kiểm tra từ xa đã được thực hiện tại 1.848 đơn vị sử dụng lao động, thu hồi hơn 186,7 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng.
Công tác kiểm tra từ xa cho phép triển khai các bước trong quy trình kiểm tra mà không phải tiếp xúc trực tiếp với đối tượng kiểm tra, gắn cải cách hành chính với ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Bên cạnh kiểm tra việc đóng, cơ quan Bảo hiểm xã hội chú trọng kiểm soát hồ sơ chi trả chế độ và thực hiện hợp đồng khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế.
Qua kiểm tra, cơ quan Bảo hiểm xã hội yêu cầu thu hồi 9,3 tỷ đồng đã chi trả chế độ bảo hiểm xã hội không đúng quy định, liên quan đến 10.234 lượt người lao động; từ chối thanh toán và thu hồi về quỹ bảo hiểm y tế hơn 183,5 tỷ đồng do không đủ điều kiện thanh toán. Việc phát hiện, xử lý các khoản hưởng và thanh toán sai góp phần bảo vệ các quỹ bảo hiểm, bảo đảm nguồn lực phục vụ người tham gia, thụ hưởng chính sách.
Ngoài ra, để nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý vi phạm, cơ quan bảo hiểm xã hội tăng cường phối hợp với cơ quan thuế, công đoàn, cơ quan nội vụ, y tế và chính quyền các cấp trong trao đổi thông tin, theo dõi việc chấp hành pháp luật về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp. Đồng thời, cơ quan bảo hiểm xã hội phối hợp với cơ quan công an, Viện Kiểm sát nhân dân để xác minh, củng cố hồ sơ, xử lý các vụ việc theo quy định.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, cơ quan bảo hiểm xã hội đã chuyển 21 hồ sơ kiến nghị khởi tố sang cơ quan điều tra, gồm 9 vụ việc gian lận bảo hiểm y tế; 3 vụ việc có cả hành vi gian lận bảo hiểm xã hội và gian lận bảo hiểm y tế; 9 vụ việc liên quan đến hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội. Thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 ngày 24/6/2025 của Quốc hội về việc thí điểm Viện Kiểm sát nhân dân khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công, cơ quan Bảo hiểm xã hội đã ký quy chế phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân các cấp hoặc chủ động trao đổi dữ liệu, xác minh vi phạm, củng cố hồ sơ và lựa chọn những vụ việc đủ điều kiện để khởi kiện.
Theo đó, trong 9 tháng đầu năm, cơ quan Bảo hiểm xã hội đã phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân các cấp đôn đốc, làm việc với hơn 13.700 đơn vị sử dụng lao động vi phạm nghĩa vụ đóng, thu hồi hàng trăm tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng (riêng tại hai địa bàn trọng điểm là TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, hai ngành đã đôn đốc, làm việc với 11.535 đơn vị sử dụng lao động, thu hồi hơn 631 tỷ đồng tiền chậm đóng, trốn đóng). Đồng thời, đã có 9 vụ việc đơn vị chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động đã được Viện kiểm sát nhân dân các cấp tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Quảng Ninh khởi kiện.
Trong những tháng cuối năm 2026, Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa dữ liệu chậm đóng, trốn đóng; giao nhiệm vụ cụ thể cho từng địa phương và tăng cường kiểm tra đơn vị chậm đóng kéo dài. Kiểm tra trực tiếp và từ xa được gắn với theo dõi kết quả khắc phục, nhằm đôn đốc đơn vị thực hiện đầy đủ các yêu cầu, kết luận sau kiểm tra.