Nepal thiết lập các hệ thống cảnh báo sớm lũ lụt và giảm thiểu rủi ro ở các hồ băng

Chính phủ Nepal vừa công bố kế hoạch mở rộng hệ thống cảnh báo sớm lũ lụt tại 6 lưu vực sông lớn, đồng thời hạ thấp mực nước tại 4 hồ băng có nguy cơ cao.

26/10/2026 14:21

Một khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ quét tại huyện Nuwakot, Nepal. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Đây là một phần trong nỗ lực tăng cường công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai, trong bối cảnh các rủi ro liên quan biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng tại khu vực dãy Himalaya.

Theo thông cáo báo chí do thư ký Bộ Năng lượng, Tài nguyên nước và Thủy lợi Nepal đưa ra ngày 25/10, các kế hoạch nằm trong chiến lược lớn hơn nhằm cải thiện công tác dự báo lũ lụt, giảm thiểu nguy cơ vỡ hồ băng và hiện đại hóa hoạt động dự báo thời tiết thông qua các công nghệ tiên tiến. Thông tin này được nêu trong các tài liệu riêng biệt do Trung tâm Nghiên cứu thủy văn và tài nguyên nước cùng Cục Thủy văn và khí tượng Nepal công bố.

Dự án dự kiến triển khai từ năm 2026 đến năm 2033 với ngân sách ước tính là 49,9 triệu USD.

Các kế hoạch trên được đưa ra sau trận lũ lụt tàn khốc ngày 26/8, khiến khoảng 1.500 người thiệt mạng và hơn 5.000 người vẫn đang mất tích.

Theo báo cáo sơ bộ của Chính phủ Nepal, trận lũ này đã gây thiệt hại vật chất lên tới 1,81 tỷ USD.

Nhiệt độ tăng cao đã đẩy nhanh tốc độ tan băng tại dãy Himalaya, làm gia tăng lo ngại về tình trạng mất ổn định của các hồ băng, nguy cơ lở tuyết và các trận lũ lụt có sức tàn phá lớn ở vùng hạ lưu.

Trong khuôn khổ dự án 'Sanjeevani' về ứng phó với lũ lụt do vỡ hồ băng (GLOF), chính phủ dự định hạ thấp mực nước tại 4 hồ băng có nguy cơ cao, bao gồm: hồ Thulagi (quận Manang), hồ Lower Barun (quận Sankhuwasabha), cùng hai hồ Lumding Tsho và Hongu-2 (quận Solukhumbu).

Sáng kiến này tiếp nối những nỗ lực trước đây tại hồ Tsho Rolpa (quận Dolakha) và hồ Imja (quận Solukhumbu)- nơi mực nước đã được hạ thấp thành công nhằm giảm thiểu nguy cơ vỡ hồ băng.

Trong khi đó, Trung tâm Nghiên cứu Thủy văn và tài nguyên Nước dự kiến lắp đặt các hệ thống cảnh báo lũ sớm tại 6 lưu vực sông trong khuôn khổ Dự án Quản lý rủi ro lũ lụt tại các lưu vực sông trọng điểm. Dự án này được triển khai từ năm 2022-2028 với tổng vốn đầu tư là 7,54 triệu USD.

Trung tâm cũng sẽ cung cấp dịch vụ dự báo và cảnh báo lũ sớm liên tục 24/24 giờ trong khoảng thời gian từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 10, bao trùm suốt mùa gió mùa chính.

Trong một sáng kiến khác nhằm cải thiện công tác dự báo thời tiết, Cục Khí tượng và thủy văn dự định ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các hệ thống máy tính hiệu năng cao để nâng cao độ chính xác cũng như độ tin cậy của các bản tin dự báo.

Theo Đình Đức Theo Tân Hoa xã/Nhân dân