![]()
Rác thải nằm tràn lan trong Cụm công nghiệp chế biến hải sản Phú Hài. (Ảnh: QUÝ NGỌC)
Nước thải tràn đường, mùi hôi kéo dài
Nằm gần cửa biển, Cụm công nghiệp chế biến hải sản Phú Hài (phường Phú Thủy) sở hữu vị trí rất thuận lợi cho thu mua, vận chuyển thủy sản. Qua hơn 20 năm, nhiều tuyến đường trong cụm công nghiệp đang xuống cấp. Trên một số tuyến đường, dòng nước màu đen chảy sát mép vỉa hè, bốc mùi hôi tanh. Một số xe chở thủy sản đựng trong khay nhựa có lỗ đến nhà máy, cho nên khi công nhân bốc khay vào xưởng thì nước thải bên trong chảy xuống đường. Nếu nước thải này theo nước mưa chảy ra sông, biển, sẽ gây ô nhiễm nghiêm trọng.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Khu chế biến thủy sản Nam cảng cá Phan Thiết (phường Phan Thiết). Dù là Cụm công nghiệp chế biến hải sản, Phú Hài lại có mặt tiền đường Nguyễn Thông được phân từng ki-ốt để cho thuê mặt bằng làm quán nhậu, tiệm tóc, cửa hàng bán thiết bị xây dựng… Nhiều người dân bức xúc phản ánh, các xe chở thủy sản không rửa sạch, làm nước thải từ trong thùng chảy xuống đường khi di chuyển qua khu dân cư. Sau mỗi cơn mưa, cống thoát nước bốc mùi hôi thối. Thậm chí, nhiều đoạn vỉa hè trong cụm công nghiệp bị chiếm dụng thành khu vực phơi cá khô; rác thải bao bì vứt bừa bãi, bị gió thổi bay vào khu dân cư.
Cũng nằm ở khu vực ven biển, Cụm công nghiệp Tân Bình 1 (phường La Gi), do Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển công nghiệp Bảo Thư làm chủ đầu tư, hiện có hai nhà máy chế biến bột cá gồm: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Chế biến thủy sản Minh Hiền với công suất 4.900 tấn/năm và Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Hạ Tân với công suất 80 tấn/năm. Do tính chất sản xuất đặc thù, các cơ sở sản xuất ở cụm công nghiệp thường phát tán mùi hôi đặc trưng ra môi trường chung quanh, nhất là vào mùa vụ sản xuất chính từ tháng 5 đến tháng 9 hằng năm.
Theo Ủy ban nhân dân phường La Gi, chủ đầu tư đã xây dựng hạ tầng kỹ thuật trên diện tích khoảng 37/50ha, như: Hệ thống thu gom, thoát nước mưa và thu gom nước thải được tách riêng tại một số tuyến đường; xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung với công suất 300m³/ ngày đêm; hệ thống, thiết bị quan trắc nước thải tự động, liên tục. Tuy nhiên, các nhà đầu tư thứ cấp chưa đấu nối nước thải phát sinh vào hệ thống thu gom để dẫn về trạm xử lý nước thải tập trung.
Khắc phục bất cập, siết chặt dự án mới
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh có bảy cụm công nghiệp đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung. Nhiều doanh nghiệp có hệ thống quan trắc tự động, liên tục; trạm quan trắc nước thải và khí thải tự động. Đây là nền tảng quan trọng để giám sát nguồn thải và cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm. Tuy nhiên, hạ tầng bảo vệ môi trường tại một số cụm công nghiệp chưa đồng bộ; việc kết nối, truyền nhận, khai thác dữ liệu quan trắc cần tiếp tục hoàn thiện. Thực tiễn cho thấy, các vụ việc kéo dài thường do nguồn gây ô nhiễm có tính thời điểm, phụ thuộc điều kiện thời tiết và hướng gió; hạ tầng xử lý xuống cấp hoặc chưa đồng bộ; khu sản xuất gần khu dân cư. Cho nên, đối với những nơi người dân phản ánh nhiều lần, địa phương cần kiểm tra đột xuất, quan trắc ngay tại thời điểm phát sinh ô nhiễm, khai thác dữ liệu quan trắc tự động.
Đối với Cụm công nghiệp chế biến hải sản Phú Hài, qua kiểm tra Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chính quyền địa phương ghi nhận khu vực này phát sinh nước thải, chất thải có mùi. Sau thời gian dài vận hành, một số hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường đã xuống cấp. Nhiều cơ sở chưa thu gom triệt để nước thải từ khâu rửa nguyên liệu, vệ sinh nhà xưởng, để nước thải chảy tràn ra đường hoặc vào hệ thống thoát nước mưa. Ngoài ra, một số hoạt động phơi, tập kết nguyên liệu chưa bảo đảm vệ sinh; khu vực bên ngoài hàng rào cụm còn có điểm tập kết rác sinh hoạt.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Cụm công nghiệp Tân Bình 1 phải khẩn trương thu gom, đấu nối nước thải của các cơ sở đang hoạt động về trạm xử lý nước thải tập trung. Các dự án mới bắt buộc phải cam kết đấu nối nước thải vào hệ thống thu gom, thoát nước và xử lý nước thải tập trung của cụm trước khi hoạt động. Hai nhà máy bột cá phải rà soát, cải tạo, nâng cấp công trình hạ tầng, đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường, giảm mùi hôi, bảo đảm không phát tán khí độc ra môi trường.
Ông Trần Thế Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường La Gi cho biết, địa phương rất muốn quản lý chặt chẽ nhưng còn thiếu 'công cụ': cán bộ chưa có chuyên môn sâu về môi trường; phường chưa được trang bị thiết bị để đo ô nhiễm.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Võ Văn Minh, Sở tiếp tục phối hợp cơ quan chức năng theo dõi thực hiện các biện pháp khắc phục, tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế phát sinh điểm nóng về ô nhiễm môi trường. Các địa phương cần đào tạo cán bộ môi trường về kỹ năng nhận diện nguy cơ, bảo vệ hiện trường, phối hợp lấy mẫu. Các đơn vị liên quan cần kiểm tra, xác minh, sửa chữa, nâng cấp hạ tầng và đầu tư hệ thống quan trắc tự động môi trường chung quanh khu vực trọng điểm ô nhiễm. Chủ đầu tư các cụm công nghiệp phát hiện kịp thời vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường của tổ chức, cá nhân trong cụm và kiến nghị xử lý theo quy định của pháp luật; ban hành quy chế về bảo vệ môi trường; lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ hằng năm gửi Sở, địa phương và Ủy ban nhân dân tỉnh.