Hai di sản tư liệu Việt Nam được UNESCO ghi danh

Văn bia Phố Hiến và Ma nhai núi Non Nước vừa được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

06/11/2026 08:44

Hệ thống văn khắc vách núi Non Nước, tỉnh Ninh Bình.

Thông tin từ UNESCO cho biết, chiều 5/11 tại Jakarta (Indonesia), Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương của UNESCO (MOWCAP) đã thông qua việc ghi danh 2 hồ sơ Văn bia Phố Hiến (Hưng Yên) và Ma nhai trên núi Non Nước (Ninh Bình) vào Danh mục Di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo MOWCAP, 2 hồ sơ của Việt Nam đáp ứng các tiêu chí về tính xác thực, toàn vẹn, độc bản, tầm quan trọng và ý nghĩa khu vực; đồng thời có kế hoạch bảo quản, quản lý và phát huy giá trị khả thi.

Văn bia Phố Hiến gồm 41 văn bia chữ Hán và chữ Nôm, có niên đại từ thế kỉ 17 đến thế kỷ 20, hiện lưu giữ tại các di tích thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Phố Hiến. Những văn bia này là nguồn tư liệu quan trọng về một thương cảng quốc tế từng phát triển hưng thịnh ở Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, Đông Á.

Phố Hiến hình thành từ thế kỷ 16, phát triển cực thịnh vào thế kỷ 17, thu hút thương nhân Trung Quốc, Nhật Bản và phương Tây.

Hệ thống văn bia ghi dấu hoạt động giao thương, sự giao lưu văn hóa, dung hợp tôn giáo, tín ngưỡng giữa các cộng đồng; đồng thời thể hiện truyền thống hiếu học qua 9 tấm bia tại Văn miếu Xích Đằng và sự đóng góp của phụ nữ trong đời sống tinh thần, tín ngưỡng.

Văn bia tại Phố Hiến, Hưng Yên - Ảnh: ITN.

Ma nhai trên núi Non Nước gồm 43 bản văn khắc trực tiếp trên vách đá tại Di tích quốc gia đặc biệt núi Non Nước, có niên đại từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 20. Được thể hiện bằng chữ Hán, chữ Nôm và chữ Quốc ngữ, các bản khắc thuộc nhiều thể loại như ngự bút, bia ký, thơ văn, đề từ, do các vị vua, quan lại, danh nhân, nhà văn hóa và nhà thơ lưu lại.

Không chỉ cung cấp tư liệu về lịch sử dựng nước, giữ nước, Ma nhai còn phản ánh sự giao lưu, tiếp biến văn hóa ở Đông Á thông qua hiện tượng Tam giáo đồng nguyên giữa Phật giáo, Đạo giáo và Nho giáo, cùng sự dung hợp với tín ngưỡng bản địa.

Các văn khắc cũng góp phần làm sáng tỏ lịch sử văn học Việt Nam trung đại trong dòng chảy văn học chữ Hán ở Đông Á. Một số nội dung ghi nhận sự tham gia của phụ nữ trong hoạt động xã hội, tôn giáo từ thời trung đại.

Việc 2 hồ sơ được ghi danh nâng tổng số di sản tư liệu của Việt Nam được UNESCO công nhận lên 13, gồm 4 di sản thuộc Danh mục Di sản tư liệu thế giới và 9 di sản thuộc Danh mục khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Theo Trần Hoà/Báo Giáo dục và Thời đại