Hóa thạch khủng long đắt giá thứ hai trong lịch sử

Bộ xương hiếm có của Nanotyrannus, loài khủng long có kích thước nhỏ hơn họ hàng T. rex, vừa được bán đấu giá tại nhà đấu giá Sotheby's ở New York với mức giá 47,3 triệu USD.

05/11/2026 09:34

Ảnh minh họa: AI

Mẫu vật mang tên Jodi là một trong 3 bộ xương Nanotyrannus tương đối hoàn chỉnh duy nhất được giới khoa học biết đến. Mức giá cuối cùng vượt xa con số ước tính ban đầu từ 6-9 triệu USD, đồng thời suýt phá kỷ lục đấu giá hóa thạch được thiết lập hồi tháng 7, khi bộ xương khủng long bạo chúa T. rex có tên Gus được bán với giá 50,1 triệu USD.

Jodi cao 9,6 feet (khoảng 2,9m) và dài 19,6 feet (gần 6m), chỉ dài hơn một nửa so với Gus. Sự khan hiếm của những mẫu vật tương tự có thể là một trong những yếu tố đẩy giá bán lên cao.

Sự tồn tại của Nanotyrannus vẫn là chủ đề tranh luận trong giới cổ sinh vật học. Chỉ trong thời gian gần đây, các nhà nghiên cứu mới có xu hướng công nhận đây là một loài khủng long riêng biệt, thay vì coi chúng là những cá thể T. rex chưa trưởng thành.

Theo Sotheby's, mẫu vật Jodi được bảo quản đặc biệt tốt, gồm 191 mảnh xương, trong đó có phần hộp sọ 'gần như hoàn chỉnh'.

Bộ xương được phát hiện năm 2019 bởi Jodi Pierson, một chủ trang trại ở bang Montana, người cũng là nguồn cảm hứng cho tên gọi của mẫu vật. Sau đó, hóa thạch được khai quật bởi Clayton Phipps, nhà cổ sinh vật học thương mại được biết đến với biệt danh 'Cao bồi Khủng long'.

Giống như một số hóa thạch khủng long nổi tiếng từng được đưa ra đấu giá, Jodi được tìm thấy tại Hệ tầng Hell Creek, khu vực giàu hóa thạch khủng long trải dài qua các bang Montana, Wyoming và Dakota.

Một trong những bộ xương T. rex đầu tiên được phát hiện tại đây vào năm 1902. Tên gọi T. rex cũng được đặt dựa trên những hóa thạch khai quật trong khu vực này.

Năm 2006, không xa địa điểm phát hiện Jodi, Phipps từng khai quật hóa thạch được mệnh danh là 'Những con khủng long giao chiến'. Mẫu vật nổi tiếng này hiện được trưng bày tại Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bắc Carolina ở Raleigh, gồm hai bộ xương dường như đang trong tư thế giao chiến: một con Triceratops và một cá thể khủng long bạo chúa nhỏ hơn, hiện được xác định là Nanotyrannus.

Bộ xương Nanotyrannus thứ ba được biết đến có tên Jane, cũng được tìm thấy tại Hệ tầng Hell Creek và hiện lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Burpee ở thành phố Rockford, bang Illinois.

Theo Sotheby's, căn cứ vào kích thước tổng thể và mức độ phát triển của xương, Jodi là một cá thể trưởng thành. Những phần xương bị thiếu đã được thay thế bằng các bộ phận in 3D và điêu khắc theo thiết kế riêng.

Hóa thạch được chào bán với 'quyền sở hữu đầy đủ', nghĩa là không chứa bất kỳ yếu tố nào có bản quyền từ các loài khủng long khác. Vì vậy, chủ sở hữu mới, hiện chưa được công bố danh tính, có thể tạo ra các bản sao bộ xương để bán cho bảo tàng hoặc nhà sưu tập.

Hoạt động mua bán hóa thạch khủng long với giá cao đã vấp phải nhiều chỉ trích từ giới khoa học. Các nhà nghiên cứu lo ngại những mẫu vật có giá trị sẽ bị đưa vào các bộ sưu tập tư nhân, nằm ngoài phạm vi tiếp cận của cộng đồng khoa học và không còn cơ hội được nghiên cứu.

Theo NGHIÊM THANH/baovanhoa.vn