Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude, đang hợp tác với 6 tổ chức để ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào phát triển thuốc điều trị ung thư, dị ứng thực phẩm và các bệnh hiếm gặp. Các kết quả ban đầu cho thấy AI có thể rút ngắn nhiều công đoạn nghiên cứu. Tuy nhiên, phần lớn dự án vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng, chưa bước vào thử nghiệm trên người.
![]()
CEO Anthropic Dario Amodei. Ảnh: Oncodaily
CEO Anthropic Dario Amodei đưa ra dự báo đầy tham vọng rằng ung thư có thể trở thành vấn đề thuộc về quá khứ trong vòng 10 năm tới. Tuyên bố này phản ánh niềm tin của ông vào tốc độ phát triển của AI và khả năng công nghệ này thúc đẩy những đột phá khoa học vốn trước đây cần nhiều thập kỷ nghiên cứu.
Động thái của Anthropic diễn ra khi giới khoa học và ngành dược ngày càng quan tâm đến việc dùng AI để xác định hợp chất tiềm năng, thiết kế phân tử và tối ưu hóa quá trình phát triển thuốc. Đây vốn là những công đoạn đòi hỏi nhiều năm nghiên cứu, nguồn lực tài chính lớn và hàng loạt thử nghiệm phức tạp.
Sáu đối tác và mục tiêu rút ngắn đường đến thuốc mới
Anthropic cho biết đã thiết lập quan hệ hợp tác với 6 tổ chức, trong đó có Bristol Myers Squibb, Generate Biomedicines và BigHat Biosciences. Mục tiêu là tìm hiểu cách AI có thể đẩy nhanh từng giai đoạn của quá trình phát triển thuốc, từ thiết kế ứng viên thuốc mới đến cải thiện hiệu quả của các phương pháp điều trị đang được nghiên cứu.
Thông qua các dự án này, doanh nghiệp muốn chứng minh AI không chỉ hỗ trợ xử lý thông tin hay viết mã mà còn có thể trực tiếp thúc đẩy những đột phá trong y học.
Khi Claude Code thiết kế lại liệu pháp CAR-T cho khối u rắn
Dự án đáng chú ý nhất là hợp tác với Generate Biomedicines, đơn vị đang tìm cách điều chỉnh liệu pháp tế bào CAR-T để điều trị các khối u rắn. Sáu nhà khoa học của công ty này đã dùng Claude Code để đề xuất thiết kế lại một đoạn trong cấu trúc hướng dẫn di truyền của liệu pháp.
Phiên bản mới ngắn hơn khoảng 70% so với cấu trúc tiêu chuẩn ban đầu nhưng vẫn cho thấy khả năng cải thiện đáng kể hoạt động của tế bào miễn dịch. Trong phòng thí nghiệm, thiết kế này giúp tế bào miễn dịch tạo ra lượng thụ thể cao gấp khoảng 10 lần.
Kết quả trên không chỉ cải thiện khả năng tiêu diệt tế bào khối u mà còn giúp tế bào miễn dịch duy trì hoạt động lâu hơn. Đây là yếu tố quan trọng với liệu pháp CAR-T, nhất là khi phải đối mặt với các khối u rắn có cơ chế phòng vệ phức tạp.
Sàng lọc hàng nghìn biến thể: lợi thế lớn của AI
Trong chương trình với BigHat Biosciences, các nhà nghiên cứu tập trung cải thiện hai ứng viên thuốc tiềm năng, trong đó có một loại nhắm trực tiếp vào tế bào ung thư. Sau khi thử nghiệm khoảng 1.010 biến thể khác nhau, nhóm xác định được phiên bản có khả năng liên kết với mục tiêu mạnh hơn 10 lần so với thiết kế ban đầu.
Khả năng thiết kế và sàng lọc hàng nghìn biến thể phân tử trong thời gian ngắn được xem là một trong những lợi thế quan trọng nhất của AI với ngành dược. Thay vì dựa hoàn toàn vào các quy trình thử nghiệm tuần tự tốn kém, các nhà khoa học có thể dùng AI để thu hẹp phạm vi tìm kiếm và tập trung nguồn lực vào những ứng viên triển vọng nhất.
![]()
AI có thể hỗ trợ tạo ra hàng chục nghìn thiết kế kháng thể, cải thiện cấu trúc điều trị ung thư và rút ngắn đáng kể thời gian nghiên cứu. Ảnh: Depositphotos
Từ dị ứng thực phẩm đến bệnh hiếm: AI ngoài phạm vi ung thư
Anthropic không chỉ tập trung vào ung thư. Với Divergence Labs, công nghệ của hãng đã hỗ trợ tạo ra khoảng 35.000 thiết kế kháng thể chỉ trong một tháng, nhằm phát triển phương pháp điều trị tiềm năng cho các dạng dị ứng thực phẩm. Lĩnh vực này có nhu cầu nghiên cứu lớn vì dị ứng thực phẩm có thể gây phản ứng nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng ở một số bệnh nhân.
Trong khi đó, hợp tác với Enveda tập trung vào quy trình sản xuất và xử lý tài liệu trong ngành dược. Theo Anthropic, AI giúp giảm 89% thời gian con người cần để kiểm tra các tài liệu liên quan đến quy trình sản xuất. Dù không trực tiếp tạo ra thuốc mới, kết quả này cho thấy AI có thể giảm khối lượng công việc hành chính và chuyên môn, giải phóng nguồn lực cho nghiên cứu.
Đáng chú ý, Anthropic còn bắt đầu triển khai các chương trình nghiên cứu và phát triển thuốc của riêng mình. Một hướng nghiên cứu là tìm phương pháp điều trị các dạng loạn dưỡng cơ hiếm gặp ở trẻ em, nhóm bệnh có thể gây suy giảm chức năng cơ nghiêm trọng và ảnh hưởng lâu dài đến khả năng vận động.
Tổng hợp các dự án hợp tác được nêu
| Đối tác |
Mục tiêu |
Kết quả được nêu |
| Generate Biomedicines |
Điều chỉnh liệu pháp CAR-T cho khối u rắn |
Thiết kế ngắn hơn khoảng 70%, lượng thụ thể cao gấp khoảng 10 lần |
| BigHat Biosciences |
Cải thiện hai ứng viên thuốc, có một loại nhắm vào tế bào ung thư |
Sau khoảng 1.010 biến thể, khả năng liên kết mục tiêu mạnh hơn 10 lần |
| Divergence Labs |
Phát triển phương pháp điều trị dị ứng thực phẩm |
Khoảng 35.000 thiết kế kháng thể trong một tháng |
| Enveda |
Cải thiện quy trình sản xuất và xử lý tài liệu |
Giảm 89% thời gian kiểm tra tài liệu |
Lời hứa 10 năm và giới hạn cần nhìn nhận
Cần phân biệt rõ giữa khả năng AI hỗ trợ phát hiện, thiết kế thuốc với việc một phương pháp điều trị được chứng minh an toàn và hiệu quả trên người. Anthropic thừa nhận phần lớn nghiên cứu hiện nay vẫn ở giai đoạn tiền lâm sàng. Điều này đồng nghĩa các ứng viên thuốc tiềm năng chưa bước vào thử nghiệm trên người và còn phải trải qua nhiều vòng đánh giá nghiêm ngặt trước khi được xem xét đưa vào điều trị thực tế.
Dù vậy, việc AI hỗ trợ tạo hàng chục nghìn thiết kế kháng thể, cải thiện cấu trúc điều trị ung thư và rút ngắn thời gian nghiên cứu đang mở ra triển vọng mới cho ngành y sinh. Nếu các kết quả này tiếp tục được xác nhận trong những nghiên cứu tiếp theo, AI có thể thay đổi căn bản cách con người phát triển thuốc, từ một quy trình kéo dài nhiều năm với chi phí khổng lồ thành quá trình nhanh hơn, chính xác hơn và tiết kiệm nguồn lực hơn.
Copy link
Quay lại
