Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn 2026-2035 có gì mới?

Theo quy định mới nhất của Bộ Y tế, Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn từ năm 2026-2035 có 10 tiêu chí với 48 chỉ tiêu.

21/10/2026 11:22

Trạm Y tế xã Ô Diên, Hà Nội khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. (Ảnh: DIỆU THƯƠNG)

Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 3138/QĐ-BYT ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2035, áp dụng cho các xã, phường, đặc khu.

Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã gồm 10 tiêu chí với 48 chỉ tiêu

Theo đó, Bộ tiêu chí có 10 tiêu chí, gồm: Chỉ đạo, điều hành công tác y tế xã, phường, đặc khu (gọi chung là xã) nhân lực y tế; Cơ sở hạ tầng trạm y tế cấp xã; Trang thiết bị, thuốc và phương tiện khác phòng bệnh; Khám bệnh, chữa bệnh, phục hồi chức năng và y học cổ truyền; Chăm sóc bà mẹ-trẻ em; Dân số phát triển-bảo trợ xã hội; Truyền thông giáo dục sức khỏe; Ứng dụng công nghệ thông tin.

Trong 10 tiêu chí này, Bộ Y tế phân ra 48 chỉ tiêu cụ thể.

Theo chỉ tiêu 2 thuộc Tiêu chí 1 của Bộ tiêu chí ban hành kèm theo Quyết định số 3138/QĐ-BYT, công tác y tế phải được đưa vào Nghị quyết của Đảng ủy hoặc kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội hằng năm của xã, trong đó có các chỉ tiêu cơ bản: Tỷ lệ người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần; Tỷ lệ người dân được lập sổ sức khỏe điện tử và quản lý sức khỏe theo vòng đời; Tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế; Tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi...

Một trong những nội dung đáng chú ý đó là, tại chỉ tiêu 19 thuộc Tiêu chí 5 của Bộ tiêu chí nêu rõ, từ năm 2027, nếu tỷ lệ người dân trên địa bàn xã được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần đạt dưới 80% thì xã không đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã trong kỳ đánh giá.

Về chấm điểm, chỉ tiêu 19 quy định nội dung này được tính 1,5 điểm khi đạt tỷ lệ 100%; đạt từ 90% đến dưới 100% được tính 1 điểm. Đây là một trong các nội dung đánh giá hoạt động dự phòng, phát hiện sớm, quản lý bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần tại y tế cơ sở.

Cũng tại chỉ tiêu 19, tỷ lệ người được phát hiện nghi ngờ mắc bệnh không lây nhiễm và rối loạn tâm thần được khám, chẩn đoán, điều trị, quản lý theo hướng dẫn chuyên môn được chia thành ba mức. Tỷ lệ trên 90% được chấm 1,5 điểm; từ 80% đến 90% được 1 điểm; từ 70% đến dưới 80% được 0,5 điểm.

Đối với người mắc tăng huyết áp và đái tháo đường đang được quản lý điều trị tại trạm y tế cấp xã, chỉ tiêu này còn chấm điểm tỷ lệ được định kỳ đánh giá chức năng thận theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Tỷ lệ 100% được 1,5 điểm; từ 90% đến dưới 100% được 1 điểm; từ 80% đến dưới 90% được 0,5 điểm.

Tạo ra các tiêu chí để đáp ứng tốt nhất nhu cầu tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế ở từng vùng, miền

Bộ Y tế nêu rõ, Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2035, áp dụng cho các xã, phường, đặc khu được áp dụng để đánh giá các hoạt động y tế của toàn xã, không chỉ đánh giá hoạt động của trạm y tế cấp xã.

Mục đích chính của Bộ tiêu chí là tạo ra các tiêu chí để đáp ứng tốt nhất nhu cầu tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế ở từng vùng, miền.

Những chỉ tiêu trong Bộ tiêu chí này là yêu cầu cơ bản cần đạt trong giai đoạn đến 2035. Có những trường hợp đã đạt được các tiêu chí trong Bộ tiêu chí này, nhưng chưa đạt được các quy định, tiêu chuẩn trong một số quy định khác do Bộ Y tế và các bộ, ngành ban hành thì vẫn phải tiếp tục phấn đấu để đạt các yêu cầu, tiêu chuẩn đó.

Các tiêu chí đánh giá dựa theo các quy định hiện hành. Trường hợp văn bản được dẫn chiếu tại Quyết định này được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, thì áp dụng theo văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế đó.

Đối với các chỉ tiêu quy định thống kê, báo cáo định kỳ theo tháng, quý, 6 tháng, năm, tại thời điểm đánh giá lấy số liệu kỳ báo cáo gần nhất. Thí dụ: tỷ lệ dân số tham gia bảo hiểm y tế báo cáo theo năm, thời điểm đánh giá là giữa năm 2026 thì lấy số liệu báo cáo năm 2025.

Các địa phương có thể cụ thể hóa, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể về điều kiện địa lý, kinh tế-xã hội, mô hình bệnh tật của từng địa phương. Tất cả các điều chỉnh, bổ sung của địa phương cần gửi về Bộ Y tế để tổng hợp; trong trường hợp cần thiết, Bộ Y tế sẽ có văn bản góp ý.

Việc đánh giá thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã được thực hiện hằng năm. Xã được công nhận đạt tiêu chí quốc gia về y tế có thời hạn trong vòng 3 năm. Nếu các năm tiếp theo không đạt Bộ tiêu chí thì phải rút danh hiệu đã công nhận.

Xã được công nhận đạt tiêu chí quốc gia về y tế nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu: Đạt từ 80% tổng điểm trở lên; Số điểm trong mỗi tiêu chí phải đạt từ 50% số điểm của tiêu chí đó trở lên; Không bị điểm 'liệt' (Đạt tất cả các tiêu chí, tiêu chuẩn, quy định mà ở phần hướng dẫn ghi nếu không đạt thì không đạt tiêu chí quốc gia về y tế).

Quyết định số 3138/QĐ-BYT có hiệu lực thi hành kể từ ngày 8/10/2026, thay thế Quyết định số 1300/QĐ-BYT ngày 9/3/2023 của Bộ trưởng Y tế ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã giai đến năm 2030.

TIN LIÊN QUAN